مستربچ لیز کننده چیست؟ بررسی کاربرد، مزایا و معرفی SLIPCHEM E 178

مستربچ لیز کننده که با نام‌های مستربچ اسلیپ یا Slip Masterbatch نیز شناخته می‌شود، یک ترکیب غلیظ‌شده از افزودنی لیز کننده (Slip Additive) در یک رزین پایه است. به‌جای آنکه افزودنی خالص و اغلب پودری مستقیماً وارد خط تولید شود، آن را در یک رزین حامل سازگار با پلیمر اصلی پخش می‌کنند و به شکل گرانول عرضه می‌نمایند. این کار سه مزیت عملی دارد: توزین و دوزینگ ساده‌تر، توزیع یکنواخت‌تر در مذاب و کاهش گرد و غبار و آلودگی در محیط تولید.

ضریب اصطکاک (COF) و اهمیت آن

ضریب اصطکاک یا Coefficient of Friction نسبت نیروی لازم برای لغزاندن دو سطح روی هم به نیروی عمودی وارد بر آن‌ها است و به دو شکل استاتیک (برای شروع حرکت) و دینامیک (برای ادامه حرکت) اندازه‌گیری می‌شود. در صنعت فیلم، COF معمولاً بین دو لایه فیلم یا بین فیلم و سطح فلزی سنجیده می‌شود.

COF بالا به معنای چسبندگی و توقف خط است؛ اما COF بسیار پایین هم مطلوب نیست. فیلمی که بیش از حد لغزنده باشد، در رول‌شدن تلسکوپی می‌شود، پالت‌های بسته‌بندی‌شده با آن پایداری خود را از دست می‌دهند و کنترل فیلم در دستگاه بسته‌بندی دشوار می‌شود. بنابراین هدف از مصرف مستربچ لیز کننده، «کمترین اصطکاک ممکن» نیست، بلکه رسیدن به بازه‌ای کنترل‌شده و تکرارپذیر متناسب با کاربرد است.

افزودنی‌های لیز کننده رایج، سازگاری محدودی با پلیمر پایه دارند. همین ناسازگاری کنترل‌شده، موتور محرک عملکرد آن‌هاست. در حالت مذاب، افزودنی در توده پلیمر حل و پخش می‌شود؛ اما با سرد شدن فیلم و کاهش حلالیت، مولکول‌های افزودنی از فاز توده به سمت سطح مهاجرت می‌کنند. این پدیده را مهاجرت یا شکوفایی (Blooming) می‌نامند.

مولکول‌های مهاجرت‌کرده روی سطح تجمع می‌یابند و یک لایه بسیار نازک و شبه‌کریستالی تشکیل می‌دهند. این لایه مانند یک واسط روان‌کننده بین دو سطح فیلم عمل می‌کند و تماس مستقیم پلیمر با پلیمر را کاهش می‌دهد؛ نتیجه، افت محسوس ضریب اصطکاک است.

کاربردهای عمومی در صنعت

مستربچ لیز کننده عملاً در هر خطی که محصول نهایی آن فیلم یا ورق نازک پلیمری است کاربرد دارد. رایج‌ترین موارد عبارت‌اند از فیلم بادی (Blown Film)، فیلم کست (Cast Film)، فیلم‌های بسته‌بندی مواد غذایی و صنعتی، فیلم‌های کشاورزی، فیلم‌های شرینک و استرچ، فیلم‌های لمینت‌شده و چاپ‌شده و همچنین تولید انواع کیسه و بسته‌بندی انعطاف‌پذیر. در بسته‌بندی‌های انعطاف‌پذیر که روی دستگاه‌های پرسرعت فرم‌دهی و پرکن تغذیه می‌شوند، کنترل COF یکی از پارامترهای تعیین‌کننده راندمان خط است.

مزایای این دسته از افزودنی‌ها بیشتر از آنکه در مشخصات محصول نهایی دیده شود، در بهره‌وری خط تولید خود را نشان می‌دهد. کاهش کنترل‌شده اصطکاک باعث می‌شود لایه‌های فیلم راحت‌تر از هم جدا شوند و باز شدن دهانه کیسه در دستگاه‌های خودکار با خطای کمتری انجام گیرد.

در بخش رول‌گیری، کاهش چسبندگی به یکنواخت‌تر شدن کشش و کاهش چین‌خوردگی و هوای محبوس بین لایه‌ها کمک می‌کند. در نتیجه رول‌های تولیدی شکل بهتری دارند و در مراحل بعدی مانند چاپ، لمینت و برش با مشکل کمتری هدایت می‌شوند.

از منظر فرایند، کاهش اصطکاک بین فیلم و سطوح فلزی، بار وارد بر سیستم کشش را کم می‌کند و امکان افزایش سرعت خط بدون افت کیفیت را فراهم می‌سازد. استفاده از فرم مستربچ به‌جای افزودنی خالص نیز باعث می‌شود غلظت افزودنی از بچ به بچ تکرارپذیرتر بماند و عملکرد فیلم در دفعات مختلف تولید یکدست‌تر باشد.

این دو محصول اغلب کنار هم نام برده می‌شوند، اما دو مسئله متفاوت را حل می‌کنند. مستربچ لیز کننده اصطکاک را کاهش می‌دهد، یعنی سر خوردن دو سطح روی هم را آسان می‌کند. مستربچ آنتی‌بلاک با پدیده بلاکینگ مقابله می‌کند؛ یعنی چسبیدن دو لایه فیلم به یکدیگر در اثر تماس نزدیک، فشار و حرارت که جدا کردن آن‌ها را دشوار می‌سازد.

مکانیزم عمل آن‌ها نیز کاملاً متفاوت است. افزودنی لیز کننده آلی است و با مهاجرت به سطح یک لایه روان‌کننده تشکیل می‌دهد. افزودنی آنتی‌بلاک معمولاً یک ذره معدنی است که در فاز پلیمر باقی می‌ماند و با ایجاد ناهمواری میکروسکوپی روی سطح، فاصله‌ای فیزیکی بین دو لایه ایجاد می‌کند و سطح تماس واقعی را کاهش می‌دهد.

به همین دلیل این دو در بسیاری از فرمولاسیون‌های فیلم بسته‌بندی به‌صورت همزمان به کار می‌روند؛ آنتی‌بلاک از چسبیدن لایه‌ها جلوگیری می‌کند و اسلیپ باعث می‌شود لایه‌های جداشده به‌راحتی روی هم بلغزند. باید توجه داشت که ذرات آنتی‌بلاک ممکن است بخشی از افزودنی لیز کننده را در سطح خود جذب کنند و اثر آن را کاهش دهند؛ از این رو تعیین نسبت بهینه این دو نیازمند آزمون عملی روی فرمولاسیون واقعی است.

شرکت پلیکم (POLYCHEM) یکی از تولیدکنندگان مطرح ایران در مستربچ لیز کننده است و SLIPCHEM E 178 یکی از محصولات شاخص این مجموعه به شمار می‌رود که با بالاترین کیفیت و تحت کنترل کیفی مستمر تولید می‌شود. تمرکز طولانی‌مدت این شرکت بر مستربچ‌های افزودنی فیلم، امکان تولید یکنواخت و تکرارپذیر این گرید را برای مصرف در خطوط صنعتی فراهم کرده است.

SLIPCHEM E 178 یک مستربچ لیز کننده با عملکرد بالا است که بر پایه یک عامل لیزکننده با کیفیت بالا و پخش‌شده در رزین حامل پلی‌اتیلنی تولید می‌شود. این محصول به‌طور اختصاصی برای کاهش ضریب اصطکاک (COF) بین لایه‌های فیلم پلیمری در فرایندهای رول‌گیری، کیسه‌سازی و بسته‌بندی توسعه یافته است.

مستربچ لیز کننده یکی از آن افزودنی‌هایی است که سهم کوچکی از وزن فرمولاسیون را تشکیل می‌دهد، اما اثر آن در سراسر خط تولید دیده می‌شود. کنترل ضریب اصطکاک فیلم به معنای رول‌گیری تمیزتر، کیسه‌سازی روان‌تر، ضایعات کمتر و عملکرد پایدارتر در دستگاه‌های بسته‌بندی است. انتخاب درست بین اسلیپ و آنتی‌بلاک و تعیین نسبت مناسب آن‌ها نیز بخشی از همین کنترل فرایند محسوب می‌شود.

پلیکم علاوه بر تأمین SLIPCHEM E 178، آماده است تا با ارائه مشاوره فنی و تخصصی، راهنمایی در انتخاب محصول و تعیین مقدار مصرف متناسب با نوع پلیمر، ساختار فیلم و شرایط تولید، به تولیدکنندگان در انتخاب و استفاده مناسب از مستربچ لیزکننده کمک کند.

برای دریافت اطلاعات خرید، مشاوره فنی، انتخاب گرید مناسب متناسب با فرایند و فرمولاسیون شما و کسب اطلاعات تکمیلی درباره SLIPCHEM E 178، می‌توانید با واحد بازاریابی و فروش شرکت تماس بگیرید. کارشناسان این واحد آماده بررسی شرایط تولید شما و ارائه راهنمایی لازم برای تعیین مقدار مصرف مناسب هستند.